Scenariusze zajęć, ćwiczenia, materiały

45m
Nie wymaga dostępu do Internetu
Bez Internetu

Ta lekcja jest częścią tematu Prawo na poziomie szkoła podstawowa 1-3.

Lekcja: Prawa osób z niepełnosprawnościami

wróć do spisu treści

Wiedza w pigułce ?

Wiedza w pigułce z lekcji „Media dla wszystkich” i z lekcji „Dostępność”

wróć do spisu treści

Pomysł na lekcję ?

Uczestnicy i uczestniczki wezmą udział w zabawach, które przybliżą im wiedzę na temt tego, z jakimi ograniczeniami w dostępie do kultury i informacji mogą zetknąć się osoby z różnymi niepełnosprawnościami. Spróbują też dzięki tym zabawom wyobrazić sobie wymarzone kino, do którego może wybrać się każdy, bez względu na poziom sprawności psychoruchowej.

Cele operacyjne

Uczestnicy i uczestniczki:

  • wiedzą, czym jest niepełnosprawność;
  • potrafią wskazać podstawowe rozwiązania zapewniające osobom z niepełnosprawnością dostępność do informacji i kultury.

Przebieg zajęć

1.

Zapowiedz, że podczas zajęć spróbujecie wyobrazić sobie, jak mogłoby wyglądać kino dostępne i przyjazne dla wszystkich. Bardzo ważne będzie więc, żeby mogły z niego korzystać osoby z różnymi niepełnosprawnościami. Zapytaj, czy uczestnicy i uczestniczki słyszeli kiedyś takie określenie, jak niepełnosprawność. Co ono oznacza? Powiedz, że możemy spotkać osoby z różnymi niepełnosprawnościami np. osoby niewidome albo niesłyszące. Zapytaj o kolejne przykłady. Wypisz na tablicy pojawiające się odpowiedzi uczestników i uczestniczek, a także dodaj te przykłady, które nie zostały przez nich wymienione (osoby niesłyszące, niedosłyszące, niewidome, słabowidzące, niemówiące, niepełnosprawne ruchowo). Wyjaśnij pojęcia, które wydadzą się niejasne.

2.

Powiedz, że zaczniecie najpierw od miejsca, w jakim mogłoby się znajdować wasze przyjazne kino. Rozdaj wszystkim czarno-białe rysunki budynku, w którym brakuje podjazdu dla wózków, szerokich drzwi wejściowych i schodów (Materiał pomocniczy_Przyjazne kino). Miejsca, gdzie powinny się znajdować, zostały oznaczone na rysunku przez wykropkowane linie. Poproś o połączenie kropek i pokolorowanie powstałych w ten sposób obiektów. Zapytaj, do czego służą. Podkreśl, że do takiego kina, jakie właśnie stworzyli uczestnicy i uczestniczki mogliby bez problemu udać się wszyscy, również osoby korzystające z wózków (osoby z niepełnosprawnością ruchową, mamy z małymi dziećmi, osoby starsze).

3.

Czas zająć się napisami, które zwykle pojawiają się na kinowym ekranie. Podziel uczestników i uczestniczki na dwie grupy. Każdej wręcz kartkę z wyrazami zapisanymi na komputerze tak drobną czcionką, by nie można ich było odczytać gołym okiem. Rozdaj także lupy i poproś, by uczestnicy i uczestniczki postarali się odczytać, co jest napisane na kartkach. Hasła powinny brzmieć: WITAMY W PRZYJAZNYM KINIE i ZAPRASZAMY NA FILM. Gdy zostaną już rozszyfrowane, zapytaj, czy na filmie lub w innym miejscu mogą być umieszczane tak małe napisy. Oczywiście nie – by każdy mógł z nich skorzystać, powinny być duże i czytelne (nierozmazane, wyróżniające się z tła). Podkreśl, że jest to ważne dla wszystkich, a szczególnie dla osób, które słabiej widzą albo mają zmęczony wzrok. Poproś, by chętne osoby z obu grup zapisały oba napisy na tablicy, dobierając ich wielkość tak, żeby można je było przeczytać nawet z najdalszego miejsca w sali. Zapytaj, czy tak przygotowane napisy możemy zaakceptować w naszym kinie.

4.

Powiedz, że przyjazne kino będzie potrzebować także lektora, który opisze, co się dzieje na ekranie. Zapowiedz, że spróbujecie sami sprawdzić, jak to się robi. Poproś, by uczestnicy i uczestniczki dobrali się w pary i usiedli plecami do siebie. Jednej z osób z każdej pary wręcz obrazek, mówiąc, by nie pokazywała go nikomu (Instrukcja dla prowadzącego_Filmowy obrazek); a drugiej kartkę A4 i ołówek. Powiedz, że zadanie polega na tym, by osoby mające przed oczami obrazki spróbowały jak najdokładniej opisać, co na nich widnieje, tak aby ich koledzy i koleżanki z pary mogli możliwie wiernie odtworzyć je na swoich kartkach. Obejrzyjcie efekty pracy uczestników i uczestniczek. Podsumuj, mówiąc, że właśnie wykonaliście pracę podobną do pracy lektora. Z tą jednak różnicą, że podobne opisy stosowane w kinie i telewizji są oczywiście znacznie krótsze – w przeciwnym razie jeden obrazek (kadr) musiałby być wyświetlany bardzo długo. Zapytaj, dla kogo są przygotowywane takie opisy. Potwierdź, kiedy uczestnicy i uczestniczki wymienią osoby niewidome i słabowidzące.

5. Zwróć uwagę, że do waszego przyjaznego kina moglibyście zaprosić każdą osobę bez względu na to, czy dobrze widzi lub nie widzi zupełnie, czy porusza się na wózku lub o kulach, albo czy np. nosi okulary. Jest tak dlatego, że zadbaliście, żeby budynek był dostępny dla każdego, napisy na filmie były odpowiedniej wielkości, a podczas seansu pojawił się opis ustny tego, co widać na ekranie. Takie podejście, uwzględniające wszystkie osoby, powinno być stosowane zawsze.

2
podsumowanie

Zobacz cały słowniczek.

Ewaluacja

Czy po przeprowadzeniu zajęć ich uczestnicy i uczestniczki:

  • rozumieją pojęcie „niepełnosprawność”?
  • potrafią wymienić podstawowe rozwiązania zapewniające osobom z niepełnosprawnością dostępność do informacji i kultury?

Opcje dodatkowe

Jeśli masz więcej czasu, zapytaj uczestników i uczestniczki, jak porozumiewają się między sobą osoby niesłyszące i niedosłyszące. Potwierdź, gdy pojawi się odpowiedź, że używają znaków. Powiedz, że taki język znaków nazywamy językiem migowym. Stosuje się go również do tłumaczenia filmów lub np. programów telewizyjnych. Widać wtedy w rogu ekranu osobę, która pokazuje kolejne znaki, tłumacząc wszystkie padające słowa i zdania. Dla zilustrowania, jak takie tłumaczenie wygląda, możesz pokazać uczestnikom i uczestniczkom film „Len” w reżyserii Joanny Jasińskiej-Koronkiewicz. Zaproponuj też nauczenie się dwóch znaków w języku migowym: film i kino. Możesz skorzystać w tym celu ze słownika migam.pl (oba wyrazy znajdziesz w kategorii Rozrywka, Media, Wypoczynek). Zapytaj, czy tłumacz języka migowego również powinien pojawić się w waszym przyjaznym kinie.

wróć do spisu treści

Materiały ?

wróć do spisu treści

Zadanie dla ucznia ?

Czy poniższe zdania są prawdziwe? Zaznacz poprawną odpowiedź.

1. Napisy na filmach powinny być małe i nieczytelne. (TAK/NIE)

2. Osoba poruszająca się na wózku może dostać się do budynku, korzystając z podjazdu. (TAK/NIE)

3. Ustne opisy tego, co widzimy na ekranie, tworzy się dla osób niewidomych. (TAK/NIE)

wróć do spisu treści

Słowniczek ?

niepełnosprawność
obniżona sprawność funkcjonowania organizmu lub obniżony poziom rozwoju intelektualnego, które utrudniają sprawne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Zobacz cały słowniczek.

wróć do spisu treści

Czytelnia ?

  • Budny Jolanta, Projektowanie dla wszystkich, [online], [dostęp: 12.06.2014], Dostępny w Internecie: http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/11518
wróć na górę