Wesprzyj działalność Nowoczesnej Polski
Scenariusze zajęć, ćwiczenia, materiały

45m
Nie wymaga dostępu do Internetu
Bez Internetu

Ta lekcja jest częścią tematu Ekonomiczne aspekty działania mediów na poziomie szkoła ponadgimnazjalna.

Lekcja: Regulacja mediów

wróć do spisu treści

Wiedza w pigułce ?

Regulacja to inaczej działania podejmowane w celu nadania lub przywrócenia czemuś prawidłowego przebiegu, funkcjonowania itp. oraz ujmowanie czegoś w pewne przepisy i normy. W przypadku mediów regulacji podlegają tzw. media tradycyjne, czyli radio, telewizja i prasa. Odpowiednie przepisy zawarte są w Ustawie o radiofonii i telewizji oraz ustawie Prawo prasowe. Nowe media, czyli te, które funkcjonują w internecie, nie podlegają regulacji. Wynika to z otwartego charakteru sieci oraz zmiany modeli komunikacyjnych. Internetowa komunikacja oparta na modelu wielu-do-wielu wyklucza monopolizację informacji. W przypadku tradycyjnej komunikacji w mediach nadawca decyduje o tym, jakie informacje będą przekazywane dużej liczbie odbiorców w tym samym czasie. W tej sytuacji mamy do czynienia z tzw. zamierzoną siłą oddziaływania. W przypadku, kiedy jeden nadawca nadaje informacje, często przez różne media, które posiada, siła oddziaływania jest większa niż w przypadku internetu.

Regulacje mediów tradycyjnych mają na celu zapewnienie różnorodności programów, zapobieganie monopolowi oraz ochronę małoletnich przed nieodpowiednimi treściami; dają także możliwość dochodzenia swoich praw (m.in. w sytuacji naruszenia praw człowieka).

Organem regulacyjnym radiofonię i telewizję w Polsce jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Nadzoruje ona m.in. realizowanie polityki medialnej w mediach publicznych.

Polityka medialna to polityka państwa realizowana za pośrednictwem mediów, przede wszystkim w dziedzinach: społecznej, edukacyjnej i kulturalnej. Poprzez media oddziałuje się na społeczeństwo, dlatego obowiązkiem nadawców publicznych jest przekazywanie treści zgodnych z tą polityką. Członków KRRiT powołuje Prezydent, Sejm i Senat, a członkowie KRRiT z kolei powołują władze mediów publicznych. Zwróć uwagę, że nie równa się to z tzw. upolitycznianiem mediów. Wolność słowa i swoboda wypowiedzi to fundament działalności w mediach.

wróć do spisu treści

Pomysł na lekcję ?

Każdego dnia jesteśmy odbiorcami mediów. Oglądając telewizję, słuchając radia, czytając prasę, nie zdajemy sobie sprawy, że tworzą one system, który ma prawnie zagwarantowaną różnorodność (zapobieganie monopolom). Tak jest w odniesieniu do mediów tradycyjnych. W przypadku nowych mediów, internetu, jest inaczej. Internet sam z siebie uniemożliwia monopol. Czy jest sens i czy można regulować funkcjonowanie internetu?

Cele operacyjne

Uczestnicy i uczestniczki:

  • podejmują refleksję nad powodami regulacji mediów;
  • rozumieją, w jakim celu regulowane są media tradycyjne;
  • potrafią wymienić różnice między tradycyjnymi i nowymi mediami;
  • potrafią wskazać różnice w modelach komunikacji tradycyjnych i nowych mediów;
  • podejmują refleksję nad tym, czy potrzebna jest regulacja nowych mediów.

Przebieg zajęć

1.

Podziel uczestniczki i uczestników na grupy po 4 osoby. Napisz na tablicy i zadaj pytanie:

  • Po co regulować media?
Poproś grupy o rozmowę i podawanie pomysłów dotyczących pytania.

Po 10 minutach poproś grupy o prezentację wyników swoich dyskusji. Pojawiające się odpowiedzi możesz zapisywać na tablicy. Poprowadź rozmowę na forum.

Pytania pomocnicze, które możesz zadać:

  • W jaki sposób media są regulowane?
  • Czego może dotyczyć regulacja mediów?
  • Jakie aspekty funkcjonowania mediów mogą podlegać regulacji?
2.

Podsumowując wypowiedzi uczestników i uczestniczek z Ćwiczenia 1., opowiedz o regulacji mediów i jej powodach. Powiedz, że organem regulującym funkcjonowanie radia i telewizji jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT), a do mediów tradycyjnych oprócz tych dwóch rodzajów mediów zaliczamy też prasę.

Upewnij się, że w twojej prezentacji znalazły się następujące informacje dotyczące regulacji:

Regulacja

  • chroni dzieci i młodzież przed nieodpowiednimi treściami,
  • dba o treści wolne od uprzedzeń i stereotypów,
  • zapobiega monopolowi,
  • zapewnia różnorodność oferty programowej,
  • chroni wartości kulturowe i narodowe (poprzez wymaganie choćby minimalnego udziału polskich audycji),
  • daje możliwość dochodzenia swoich praw (za pośrednictwem KRRiT).
3.

Zwróć uwagę na różnicę w modelach komunikacji między mediami tradycyjnymi a nowymi mediami. Skorzystaj ze słowniczka. Podziel uczestniczki i uczestników na grupy po 5 osób. Każdej grupie daj kartę pracy „Regulacja nowych mediów” (ODT, DOC). Poproś grupy o uzupełnienie kart, po 10–15 minutach o ich krótką prezentację.

Ewaluacja

Czy uczestniczki i uczestnicy po przeprowadzonej lekcji:

  • podejmują refleksję nad powodami regulacji mediów?
  • rozumieją, w jakim celu regulowane są media tradycyjne?
  • potrafią wymienić różnice między tradycyjnymi i nowymi mediami?
  • potrafią wskazać różnice w modelach komunikacji tradycyjnych i nowych mediów?
  • podejmują refleksję nad tym, czy potrzebna jest regulacja nowych mediów?

Opcje dodatkowe

wróć do spisu treści

Materiały ?

karta pracy „Regulacja nowych mediów” (ODT, DOC)

wróć do spisu treści

Zadania sprawdzające ?

Zadanie 1

Zaznacz media, które zaliczamy do tradycyjnych:

Zadanie 2

Przyporządkuj opisy do kategorii:

  1. media tradycyjne
  2. nowe media w internecie

Przeciągnij odpowiedzi i upuść w wybranym polu.
  • teoretycznie istnieje możliwość wystąpienia monopolu
  • odbiorcy sami wybierają treści, które chcą odbierać
  • reguluje je Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
  • nie ma możliwości monopolu ze względu na model komunikacyjny wielu-do-wielu
  • treści nieodpowiednie dla dzieci i młodzieży podlegają instytucjonalnej kontroli
  • nie podlegają instytucjonalnej regulacji
  • treści nieodpowiednie dla dzieci i młodzieży podlegają ewentualnej kontroli opiekunów

wróć do spisu treści

Słowniczek ?

koncesja
zezwolenie, upoważnienie do prowadzenia jakiejś działalności.
modele komunikacji
różne sposoby przesyłania komunikatów i informacji w zależności od środowiska oraz liczby nadawców i odbiorców uczestniczących w tym procesie, np. jeden-do-wielu (model opisujący działanie radia lub telewizji), wielu-do-wielu (model działania społeczności sieciowych).
media publiczne
ich właścicielem jest społeczeństwo, są finansowane z abonamentu, własnych produkcji oraz reklam. Podstawą ich działalności nie jest generowanie zysku, ale realizowanie misji.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji - jeden z regulatorów rynku mediów, chroni wolność słowa w radiu i telewizji oraz interesy odbiorców, zapewniając otwarty i różnorodny charakter mediów. Do zadań KRRiT należą m. in. przyznawanie koncesji, kontrolowanie nadawców, badanie treści i odbioru programów radiowych i telewizyjnych.

Zobacz cały słowniczek.

wróć do spisu treści

Czytelnia ?

wróć na górę