Hakowanie dla dobra wspólnegohttp://edukacjamedialna.edu.pl/lekcje/hakowanie-dla-dobra-wspolnego/ Wilkowski, Marcin Dobrowolska, Urszula Dąbkowski, Jan Fundacja Nowoczesna Polska Etyka i wartości w komunikacji i mediach – wyzwania etyczne a treści mediów i komunikacji 2012/III/WOS/c2 2012/III/WOS/c4 2012/III/ETYKA/c4 2012/III/ETYKA/t9 Publikacja zrealizowana w ramach projektu Cyfrowa Przyszłość, dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. course 2012-11-09 gimnazjum 2017/IV-VIII/etyka/t2.13 2017/IV-VIII/etyka/t2.14 2017/IV-VIII/etyka/t4.6 2017/IV-VIII/WOS/t5.2 2017/IV-VIII/WOS/t9.1 2017/IV-VIII/WOS/t9.4 2017/IV-VIII/WOS/t9.5 2017/IV-VIII/WOS/t10.1 2018/LO/etyka/t2.3.5 2018/LO/etyka/t2.3.6 2018/LO/etyka/t2.3.7 Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/xmlpol Hakowanie dla dobra wspólnego Wiedza w pigułce O hakowaniu pisze się zwykle jako o zjawisku negatywnym. Słowo to upowszechniło się jako synonim szkodliwych działań, takich jak włamania komputerowe, celowe przeciążanie serwerów czy rozsyłanie wirusów. Tymczasem hakowanie ma przede wszystkim znaczenie neutralne, a nawet pozytywne. Angielskie ,,to hack" oznacza dosłownie ,,rąbać, rozkrajać", a metaforycznie --- ,,rozgryzać coś, dawać sobie z czymś radę". Pierwotnie hakowanie to przemyślne kombinowanie, dogłębne poznawanie danej rzeczy w celu jak najlepszego jej wykorzystania. W kontekście informatyki hakowanie wiąże się z twórczym dostosowywaniem systemu do własnych potrzeb. Wiedza o technologiach komputerowych hakerów sprawia, że nie muszą oni godzić się na gotowe rozwiązania. Robią własne narzędzia lub zmieniają te już istniejące. W tym sensie hakerami były osoby, dzięki którym rozwijał się internet. To właśnie oni wymyślali sposoby na usprawnienie działania sieci. Również im zawdzięczamy powstawanie wolnego oprogramowania komputerowego, m.in. systemu Linux. Hakowanie nie jest zatem jednoznaczne z działaniem niezgodnym z prawem. Wręcz przeciwnie. Hakerzy nie muszą poddawać się nakładanym na nich przez producentów lub dostawców usług ograniczeniom, które nie pozwalają na egzekwowanie praw użytkowników. Np. na wielu płytach CD i DVD są zabezpieczenia przed kopiowaniem. A przecież nie zawsze bezprawnym jest wykonanie kopii płyt na własny użytek czy zgranie utworów na twardy dysk. Hakerzy potrafią złamać zabezpieczenia DRM --- dzięki czemu nie muszą godzić się na ograniczanie ich praw. Nawet instalację Ad Blocka można nazwać hakowaniem --- to egzekwowanie naszego prawa do kontrolowania odbieranych treści. Skąd zatem zła sława hakowania? Niestety, jest ono często mylone z crackowaniem, czyli szkodliwym wykorzystaniem technologii w sposób niezgodny z prawem. Jego przykładami są włamania, podmienianie treści na stronach internetowych czy przeciążanie serwerów. Hakowanie ma wymiar pozytywny i nie szkodzi nikomu. Nawet jeśli nie znasz się na programowaniu, idea hakowania może być inspirująca. Może ono dotyczyć rozmaitych działań. Dostępna technologia jest tylko narzędziem. Nie musi wyznaczać granic twojej wolności. Pomysł na lekcję Uczestnicy i uczestniczki przy pomocy dostępnych im narzędzi i kreatywności przeprowadzają twórczą kampanię społeczną, starając się zmienić rzeczywistość bez łamania prawa. Cele operacyjne Uczestnicy i uczestniczki: wiedzą, że hakowanie jest działaniem legalnym i pozytywnym; wiedzą, że hakowanie nie jest działaniem związanym jedynie z internetem; potrafią odróżnić hakowanie od crackowania, które jest związane z łamaniem z prawa; są świadomi, że sami mogą zorganizować działania hakerskie, aby zmienić otaczającą ich rzeczywistość. Przebieg zajęć Podziel uczestników i uczestniczki na 4 zespoły, rozdaj im instrukcje dla grup ,,Zamiast kartoteki będą Mediateki" papier dużego formatu, markery praca w grupach 20 Zespoły prezentują na forum całej grupy swoje kampanie społeczne. Inne zespoły komentują. Na koniec sam skomentuj prezentacje. - prezentacja 15 Powiedz zespołom, że właśnie zaplanowali akcje hakerskie (używając legalnych środków i narzędzi, starają się zmienić rzeczywistość). Powiedz, czym hakowanie różni się od crackowania. Zapytaj, jakie mają pomysły na działanie tego typu w ich otoczeniu --- czemu warto zaprotestować, co należy zmienić. - prezentacja osoby prowadzącej, dyskusja 10 Ewaluacja Czy po przeprowadzeniu zajęć ich uczestniczki i uczestnicy: potrafią odróżnić legalne hakowanie od cracowania, które jest związane z łamaniem z prawa? widzą sens w obywatelskim sprzeciwie wobec niekorzystnych działań np. władz lokalnych? wiedzą, że dzięki działaniom zgodnym z prawem mogą sami skutecznie zmieniać najbliższe otoczenie czy wpływać na jego zmianę? Opcje dodatkowe Zespoły tworzą plakat, nagranie dźwiękowe, krótki film, prostą stronę internetową realizując swoje kampanie. Zajęcia można też zrealizować, podejmując działania przeciwko nieestetycznym lub utrwalającym stereotypy reklamom w miejscach publicznych. Uczestniczki i uczestnicy mogą wykonać parodie reklamy i zamieścić je na blogu. Mogą również wysłać maile do firmy i władz samorządowych, domagając się usunięcia reklamy. Materiały Instrukcje dla grup ,,Zamiast kartoteki będą Mediateki" Zadania sprawdzające Zaznacz właściwe odpowiedzi: Prawdziwy haker: działa zgodnie z prawem, jest przestępcą, stara się wszystko zepsuć. Hakować można: w internecie, przez komputer czy telefon komórkowy, bez udziału technologii. Hakowanie to: tworzenie nowych rozwiązań, robienie innym na złość, niszczenie. Gdy haker znajduje słabe strony: narzędzia --- wykorzystuje je do włamania się; inicjatywy --- wykorzystuje je do skompromitowania jej inicjatorów; narzędzia czy inicjatywy --- zgłosza je ich twórcom/inicjatorom, sugerując zmianę na lepsze. Słowniczek AdBlock crackowanie DRM hakowanie Czytelnia Błaszczyk, Katarzyna, Etos hakera, reportaż radiowy [online], [dostęp 7.1.2013], Dostępny w Internecie:http://www.polskieradio.pl/80/1007/Artykul/727894. Błaszczyk, Katarzyna, Hackerspace, reportaż radiowy [online], [dostęp 7.1.2013], Dostępny w Internecie: http://www.polskieradio.pl/80/998/Artykul/722965. Raymond Eric S., Jak zostać hakerem [online], tłum. Pętlicki Marek, [data dostępu: 15.01.2013], Dostępny w Internecie: http://web.archive.org/web/20080406130858/http://www.jtz.org.pl/Inne/hacker-howto-pl.html. Williams Sam , Hak, hakerzy i hakowanie,w W obronie wolności tegoż, tłum. Krzysztof Masłowski, [dostep: 14.02.2013], Dostępny w Internecie: http://stallman.helion.pl/appb.html. Postek Aleksandra , Studenci przeciw dużym biustom,[data: 21.11.2012], [dostep: 14.02.2013], Dostępny w Internecie: http://www.kampaniespoleczne.pl/kontrowersje,5190,studenci_przeciwko_duzym_biustom. Radykalna Akcja Twórcza , Anty Euro 2012, [dostep: 14.02.2013], Dostępny w Internecie: http://rat.bzzz.net/.